NAMAZI BOZAN ŞEYLER
Soru: Namazı bozan şeyler nelerdir?

Cevap: Namazı bozan şeylere, Müfsidleri denir. İbâdetlerin fâsid ve bâtıl olması aynı şeydir ve bozulması demektir. Namazın müfsidlerinden ba'zıları şunlardır:

1- Bir kelime de olsa namazda konuşmak. Bilerek, bilmiyerek, zorla, unutarak söylemek, hep bozar. Başkasının selâmına, sözüne cevap vermek de bozar.

2- Boğazından, özürsüz, öksürür gibi ses çykarmak. Kendiliğinden olursa bozmaz.

3- Ah, of gibi inlemek.

4- Uf diye sıkıntıyı bildirmek.

5- İmâmdan başkasının duâsına âmîn demek.

6- Başkasının sözü ile yerini değiştirmek veya yanına gelene, onun sözü ile yer açmak. Fakat, biraz sonra, kendiliğinden hareket ederse bozmaz.

7- Az da olsa, unutarak da olsa, dışardan alarak yimek, içmek; diş arasında kalmış, nohuttan büyük şeyi yutmak.

Ağzındaki ufak bir şeyi 3 defa çiğnemek veya eritip yutmak ve dişler arasından akan ağız dolusu kanı yutmak da namazı bozar.

8- Bir elin hareketi üçten az olursa bozmaz. iki el ile bir hareket de, bozar denildi.

9- Özürsüz, göğsü kıbleden çevirmek.

Kıbleye karşı bir saftan fazla devamlı olarak yürümek de bozar.

Bunun için, yürüyerek namaz kılmak câiz değildir.

10- Namaz içindeki tekbîrlerde Allahü derken, baştaki hemzeyi uzatmak, ya'nî Aaalllahü ekber demek.

Namaza dururken uzatırsa, namaza başlaması sahîh olmaz.

Teganni

11- Tegannî ile okumak, ma'nâyı bozarsa, namaz bozular. Meselâ Ra'yı uzatarak Râbbenâ lekelhâmd, demek bozar.

Çünkü, Râb, diye uzatınca üvey baba demek olup, Allahımıza hamd ederiz yerine Üvey babamıza hamd ederiz oluyor.

Tegannî, ırlamaktır, sesini hançeresinde tekrarlayıp türlü sesler çıkarmaktır.

Her müslümanın namaz kılacak kadar sûreleri, duâları, düzgün okumasını bilen birinden mutlaka öğrenmesi lâzımdır.

Bunları latin harfleri ile düzgün olarak ezberlemek mümkün değildir. Kur'ân-ı kerîmi de mutlaka aslından okumalıdır.

Aslından okunmazsa, sevâb kazanalım derken, günâha girilir.

Namazın mekrûhları

Soru: Namazın mekrûhları nelerdir?

Cevap: Mekrûh, Peygamber efendimizin beğenmediği, hoş görmediği şeyler demektir.

Namazın mekrûhları iki türlüdür: Tahrîmen mekrûh ve Tenzîhen mekrûh. Mekrûh denilince, genel olarak tahrîmen mekrûh anlaşılır. Namaz içindeki vâcibleri ve müekked sünnetleri yapmamak Tahrîmen, müekked olmıyan sünnetleri yapmamak Tenzîhen mekrûhtur. Tenzîhî mekrûh helâle, tahrîmî mekrûh harâma yakındır. Mekrûh olarak kılınan namaz sahîh olursa da kabûl olmaz. Ya'nî, va'd edilen sevâba kavuşulamaz.

Namazın mekrûhlarından ba'zıları şunlardır:

1- Secdeye inerken pantalon paçalarını çekmek.

2- Atlet ile ve dizden aşağı olan kısa pantalon ile namaza durmak.

3- Abes, ya'nî fâidesiz hareketler. Meselâ elbisesi ile oynamak, tozunu silmek.

4- İş elbisesi ile ve büyüklerin yanına çıkamıyacak elbise ile ve fenâ kokulu elbise ve çorap ile kılmak. Başka elbisesi yoksa, mekrûh olmaz. Bol pijama ile kılmak mekrûh değildir.

5- Başı açık, yalın ayak kılmak. Takke düşerse, az hareketle alıp örtmek iyi olur.

6- Küçük ve büyük abdesti sıkıştırırken ve yel zorlarken namaza durmak. Namaz arasında zorlarsa, namazı bozmalıdır. Bozmaz ise, günâha girer. Cemâ'ati kaçırsa da, bozması efdal olur. Mekrûh işliyerek kılmaktan ise, cemâ'at sünnetini kaçırmak evlâdır.

7- Başını, yüzünü etrâfa çevirmek. Gözleri ile etrâfa bakmak, tenzîhen mekrûhtur.

8- Secdede, kolları yere döşemek.

9- İnsanın yüzüne karşı kılmak. İnsan uzakta da olsa, mekrûh olur. Arada, namaz kılana sırtı dönük biri bulunursa, mekrûh olmaz.

10- Namazda ve namaz hâricinde ağzını açarak esnemek.

11- Namazda gözleri yummak tenzîhen mekrûhtur. Zihnin dağılmaması için yummak mekrûh olmaz.

12- Öndeki safta boş yer varken, arkasındaki safta durmak ve safta yer yok iken, saf arkasında yalnız durmak. Safta yer olmayınca, yalnız başına durmayıp, rükü'a kadar, birini bekler. Kimse gelmezse, öndeki safa sıkışır. Öndeki safa sığmazsa, güvendiği birini arkaya, yanına çeker. Güvendiği kimse yoksa, yalnız durur.

13- Üzerinde canlı ya'nî insan veya hayvan resmi bulunan elbise ile kılmak tahrîmen mekrûhtur. Cansız resimleri bulunursa, mekrûh olmaz. Namazda giymese de, üzerinde canlı resmi bulunan elbise giymek her zaman mekrûhtur. Üzeri örtülü resim bulundurmak câizdir.

14- Canlı resmi, namaz kılanın başında, önünde, sağ ve sol hizâsında, duvara çizilmiş veya beze, kâğıda yapılarak asılmış veya konmuş ise, mekrûhtur.

15- İçki, kumar, çalgı âletleri bulunan yerde namaz kılmak mekrûhtur. Resim, namaz kılanın arkasındaki duvarlarda ve tavanda ise, hafîf mekrûhtur.

16- Namazda, âyetleri, tesbîhleri eli ile saymak tenzîhen mekrûhtur. Riyâ ve gösteriş için tesbîh kullanmak mekrûhtur.

17- Ateşe ve alevli ateşe karşı kılmak.

18- Açık başına sarık sarıp, tepesi açık olarak kılmak, tahrîmen mekrûhtur.

19- Özürsüz, boğazından balgam çıkarmak.

20- Amel-i kalîl, ya'nî bir eli, bir veya iki defa hareket ettirmek.

21- Namazın sünnetlerinden birini terk etmek.

22- İkinci rek'atte, birinci okuduğu âyeti tekrar okumak, tenzîhen mekrûhtur. Ondan evvelki bir âyeti okumak tahrîmen mekrûhtur. Unutarak okursa, mekrûh olmaz. İkinci rek'atte birinciden üç âyet uzun okumak mekrûhtur.

23- Tekbîr alırken veya teşehhüdde otururken el parmaklarını açık veya kapalı tutmak mekrûhtur. Buralarda parmaklar kendi hâlinde bırakılır. Secdede kapalı, rükü'da ise açık tutulur.

24- İmâm açıktan okurken sübhâneke okumak.

Namazı bozmak için

Soru: Namazı bozmanın mubâh olduğu yerler nelerdir?

Cevap: Namazı özürsüz bozmak harâmdır. Bozmanın mubâh olduğu yerlerden ba'zıları şunlardır:

1- Sürüyü kurttan kurtarmak için,

2- Taşan tencereyi ateşten ayırmak için,

3- Kendinin veya başkasının kıymetli malını zâyi' olmaktan korumak için,

4- Abdest ve yel sıkıştırmasından kurtulmak için.

Namazı bozmayı gerektiren hâller

Soru: Namazı bozmayı gerektiren hâller nelerdir?

Cevap: Her namazı bozmayı gerektiren hâller ikidir:

1- İmdât diye bağıran bir kimseyi kurtarmak için; kuyuya düşecek a'mâ, yanacak, boğulacak kimseyi kurtarmak, yangını söndürmek için.

2- Ana, baba, dede, nine çağırınca, farz namazı bozmak vâcib olmaz, câiz olur ise de, ihtiyaç yok ise, bozmamalıdır. Nâfile, bozulur. Bunlar, imdât isterse, farzları da bozmak lâzım olur. Namaz kıldığını bilerek çağırıyorlarsa, nâfileyi de bozmıyabilir. Bilmiyerek çağırdılarsa, bozması lâzımdır.

Ba'zı mekrûhlar

Soru: Namaz dışında mekrûh olan şeyler nelerdir?

Cevap: Namaz dışında mekrûh olan şeylerden ba'zıları şunlardır:

1- Abdest bozarken, kıbleye önünü ve arkasını dönmek tahrîmen mekrûhtur. Unutulursa, üstünü kirletmek tehlîkesi veya başka tehlîke varsa, mekrûh olmaz.

2- İstincâ ederken, önünü, arkasını kıbleye dönmek; Güneşe, Aya karşı abdest bozmak, tenzîhen mekrûhtur.

3- Küçük çocukları bu cihetlere karşı tutarak abdest ettirmek, tutan büyüğe mekrûh olur. Bunun gibi, büyüklere harâm olan şeyi, küçüklere yaptırmak, yaptırana harâm olur.

4- Özürsüz kıbleye karşı ayaklarını veya bir ayağını uzatmak, tahrîmen mekrûhtur. Özür ile veya yanlışlıkla uzatmak mekrûh olmaz.

5- Mushafa ve din kitâbına karşı ayak uzatmak mekrûhtur. Yüksekte ise, mekrûh olmaz.